Thee moet van ver komen, is de algemene gedachte. Daarom was het besef dat thee ook dichterbij huis groeit een van de grootste verrassingen in mijn leercurve over thee. Op een van de paradijselijke eilanden van de Azoren ontdek je thee op de oudste theeplantage van Europa. En goed nieuws: je kunt er – zodra het weer kan – dagelijks zonder afspraak terecht!

Midden in de Atlantische Oceaan op zo’n 1500 kilometer van het Portugese vasteland ligt São Miguel, het grootste van de negen vulkanische eilanden die samen de Azoren vormen. Op de oudste theeplantage van Europa, Chá Gorreana, wordt al ruim honderddertig jaar onafgebroken thee geproduceerd. De thee gedijt goed op de vruchtbare vulkanische bodem in dit zachte klimaat. Jaarlijks produceert de plantage, die wordt gerund door de zussen Madalena en Sara Mota, veertig ton zwarte en groene thee, maar ook kleine hoeveelheden oolong en witte thee. Allemaal biologisch, want door de geïsoleerde ligging kampt het eiland van nature niet met theeziekten of bedreigende insecten. 

Het verhaal van Chá Gorreana klinkt als een meeslepend theaterstuk. “São Miguel teerde altijd op de welvarende sinaasappeleconomie, maar citrusziekte bracht daar halverwege de negentiende eeuw verandering in”, vertelt Madalena. “Mijn betovergrootmoeder besloot daarom met zaden uit Brazilië thee aan te planten en opende in 1883 de fabriek.” De belangrijkste innovatie volgde veertig jaar later toen Madalena’s overgrootvader een waterkrachtcentrale bouwde om de nieuwe Britse machines mee aan te drijven. Toen geïmporteerde thee uit de Portugese koloniën ineens een goedkoper alternatief werd en er ook nog een energietekort ontstond, bleek de waterkrachtcentrale Chá Gorreana’s redding. Nog steeds loopt de fabriek van Chá Gorreana deels op waterenergie. 

Vanaf de top van de plantage is goed te zien hoe de 40 hectare aan theestruiken zich helemaal uitstrekt tot aan de kust. Vroeger werd alle thee met de hand geoogst. Nu bedienen vier mannen in wijde groene waadbroeken gezamenlijk een oogstmachine. Een grote bruine zak bevestigd aan het uiteinde van de machine vangt de geplukte bladeren op.

         

                                                                                                                            Thee op de Azoren

Na onze rondleiding mogen we proeven. We hebben zoveel vragen dat Madalena theemeester Juan uit de fabriek laat halen. Hij schiet haar te hulp, maar is ongedurig en wil eigenlijk zo snel mogelijk terug naar ‘zijn theebladeren’. De 49-jarige Juan kwam als kleine jongen bij Chá Gorreana te werken en probeert momenteel de fijne kneepjes van het vak over te brengen aan een jonge protegé. Madalena: “Juan wil graag met pensioen, maar hij heeft zoveel kennis dat we hem nog niet kunnen missen!” 

Aan een lange tafel in het kantoortje boven de fabriek proeven we slurpend zwarte theeën, zoals de lichte, aromatische zwarte Orange Pekoe, de intensere Pekoe en de stevige Broken Leaf, maar ook de groene theeën Hysson Verde en Encosta de Bruma, en verschillende oolongs. Stuk voor stuk zijn het mooie theeën, die met ambachtelijk meesterschap door Juan en zijn team zijn gemaakt. 

Hoe ze dat bij Chá Gorreana doen, is voor iedereen dagelijks te aanschouwen. In de fabriek wordt onverstoorbaar doorgewerkt, terwijl de bezoekers door de productieruimten slenteren. “Mensen zeiden dat ik mijn verstand had verloren, toen ik tien jaar geleden de plantage openstelde”, moppert Madalena. “Maar ik sta er nog steeds achter, omdat het publiek zo kan zien hoe thee echt wordt gemaakt.” 

Bezoeken

Waar: Gorreana ligt aan de noordkust van het eiland São Miguel ten oosten van Ribeira Grande langs de regionale weg EN 1-1a tussen Ribeira Grande en Maia. De plantage ligt op ongeveer een half uur rijden van de hoofdstad Ponta Delgada.
Adres: Plantações de Chá Gorreana, Gorreana-9625-304 Maia
Wanneer: april tot oktober
Tour: op de plantage van Gorreana ben je dagelijks welkom om vrij rond te lopen tussen de theevelden en door de fabriek waar continu wordt doorgewerkt. Binnen, naast de fabriek, vind je een klein museum met een korte introductiefilm over Gorreana en een boetiek met producten uit de Azoren. In de boetiek kun je gratis een kopje vers geplukte thee proeven. Je hoeft niet te reserveren, maar wil je een uitgebreide rondleiding met een gids, neem dan contact op met de plantage.

gorreana.pt

Theeroutes

 

 

Benieuwd naar meer informatie over de Azoren of over andere bijzondere theeregio’s? Koop mijn boek Theeroutes.