In Sri Lanka zijn de 22 miljoen inwoners in een nachtmerrie beland. Het tropische eiland in de Indische Oceaan raakte dit voorjaar in een vrije val en de wanhoop onder de bevolking leidde tot een volksopstand. Door de aanslagen in hoofdstad Colombo van 2019, de pandemie en het wanbeleid van opeenvolgende regeringen heeft Sri Lanka de afgelopen jaren een hoop te verduren gehad. En nu brengt de Russisch-Oekraïense oorlog de volgende dreun: recordinflatie, vastlopende handel, tekorten aan voedsel, vrijwel geen kookgas of benzine, stroomonderbrekingen tot wel zes uur per dag en totale chaos in de regering.
Daarbij zijn Rusland en Oekraïne samen goed voor 25 procent van het toerisme en is Rusland ook een van de belangrijkste importeurs van thee uit Sri Lanka. Van de 300 miljoen kilo thee die het eiland produceert, kocht Rusland de afgelopen jaren tussen de 11 en 13 procent en Oekraïne ook nog eens 2 tot 3 procent. De huidige sancties gooien roet in het eten: producten mogen niet meer verscheept worden of kunnen dat niet door gebrek aan brandstof. Ook kunnen Russische importeurs theeleveranciers niet in buitenlandse valuta betalen. Zelfs de productie hapert doordat het dagelijkse stroomrantsoen hele fabrieken platlegt.
“Wat als de elektriciteit uitvalt? Zijn ze dan in staat op oude ambacht terug te grijpen?”
Met gemengde gevoelens denk ik terug aan 2014, toen ik te gast was in de meest high-tech theefabriek die ik ooit bezocht. De 2450 Tea Factory op de Li Shan Mountain in Taiwan glom van het staal. Geavanceerde technologie automatiseerde en controleerde zowat het volledige productieproces. Indrukwekkend, zeker. Maar ik dacht toen ook: wat als de elektriciteit uitvalt? Zouden ze in staat zijn terug te grijpen naar handmatige processen, oude ambacht?
Interessant genoeg houdt één biologische theetuin mét pension, gerund door de lokale gemeenschap, in Sri Lanka stand. De theeklanten én bezoekers van Amba Tea Estate komen vanuit de hele wereld. Als eerste in Sri Lanka durfde deze theetuin het aan alleen met de hand gerolde ambachtelijke thee te maken. Deze theetelers wenden nu hun kunsten aan om – ook zonder elektriciteit – te overleven. Flexibiliteit en creativiteit zijn hun redding. Amba geniet de beste resultaten ooit, zit volgeboekt met gasten en dankzij hun productontwikkeling en marketing tijdens de pandemie floreren hun verkopen. Als ik eigenaar Simon ernaar vraag, legt hij uit: “Onze kleine gemeenschap voelt zich nogal geïsoleerd van alle problemen, maar ik weet niet hoelang dat zal duren als de gas- en brandstoftekorten aanhouden; we kunnen onze thee niet drogen tijdens de stroomonderbrekingen.”
Het team heeft traditionele houtkachels gebouwd en gasten dineren ’s avonds met heel veel kaarsen. Is het kleinschalige, wendbare Amba het concept voor de toekomst? Wie zal het zeggen. Voor nu draaien ze dapper door. Als ik de goedlachse Simon vertel dat het me doet denken aan een klein Gallisch dorpje grinnikt hij. “Mooi idee, ik zal managers Neethanjana en Karuna meteen hernoemen tot Asterix en Obelix!” Humor ten tijde van ellende. Ik besluit mijn bestelling van thee uit Sri Lanka te verdubbelen.